Paradontoza. Paradontopatia. Diagnostyka. Leczenie. Brzesko Bochnia

Paradontoza to bardzo częste schorzenie. Niektórzy epidemiolodzy oceniają, że cierpi na nie, co drugi Polak. Rozwija się bardzo powoli i niepostrzeżenie. Zaczyna się najczęściej jako zapalenie dziąsła. Początkowo jest to stan odwracalny. Dlatego też, aby go wyleczyć wystarczy poprawić higienę. Potem, z czasem przechodzi w w stan przewlekły i nieodwracalne zapalenie przyzębia. Ponadto klinicyści różnicują  także inne rodzaje zapaleń dziąsła i przyzębia. Takie, które są związane z chorobami ogólnoustrojowymi, zmianami hormonalnymi, zaburzeniami odporności, jak i niewiadomego idiopatycznego pochodzenia.

Paradontoza należy do chorób bardzo rozpowszechnionych. Istotą paradontopatii jest niszczenie aparatu więzadłowego zębów. Choroba uszkadza kość otaczającą zęba oraz więzadło łączące korzeń z kością wyrostka. Efekt końcowy jest taki, że zęby ulegają stopniowo rozchwianiu, a potem są usuwane albo wypadają same. Nieodzowny do powstania paradontozy jest osad nazębny. To bakterie, które go zasiedlają leżą u podłoża choroby. Dodatkowo o stopniu i szybkości rozwoju paradontopatii decyduje zjadliwość drobnoustrojów, stopień odpowiedzi immunologicznej gospodarza, czynniki genetyczne, oraz inne czynniki ryzyka. Z tych ostatnich wymienić należy palenie tytoniu, stres, bruksizm (zaciskanie i zgrzytanie zębami), uboga w witaminy dieta, nieprawidłowo założone wypełnienia, braki zębowe, choroby ogólnoustrojowe takie jak np. cukrzyca, białaczka, nadczynność tarczycy i inne.

Niezależnie jednak od wszystkiego przyczyną główną paradontopatii jest obecność na powierzchni zębów biofilmu, czyli płytki nazębnej. Ponadto za powstawanie płytki nazębnej i osiedlanie się w niej bakterii chorobotwórczych odpowiada nieprawidłowe i zbyt rzadkie mycie zębów. Nasz brak higieny powoduje odkładanie się złogów nazębnych, a później kamienia nazębnego. To obecność złogów nazębnych jest główną przyczyną zapalenia dziąseł i przyzębia. 

paradontoza kamień nazębny

Paradontoza w 90-95% przypadków toczy się bardzo wolno. Jest chorobą przewlekłą. Okresami dochodzi tylko do incydentów jej miejscowego zaostrzenia. Najbardziej uszkodzone jest przyzębie zębów przednich i pierwszych trzonowych. Klinicznie możemy opisać : 

Paradontoza lekka i średnio nasilona

Jest to najczęstsza forma paradontozy. Ma charakter uogólniony i dotyka wszystkich zębów, ale „lubi” siekacze i trzonowce. Nie ma podłoża w postaci schorzenia ogólnego. Głównymi przyczynami są złogi nazębne, zła higiena, palenie papierosów, predyspozycja genetyczna. Rozwija się między 30-40 rokiem życia, bardzo często na podłożu zapalenia dziąseł. Zauważalna bolesność dziąseł, krwawienie i wysięk z kieszonek dziąsłowych. Okresowo ten typ paradontozy ulega zaostrzeniu, co powoduje wysięk treści ropnej, powstawanie ropni przyzębnych i przetok dziąsłowych. Leczenie: higienizacja, drobne zabiegi periodontologiczne. 

Zaawansowana paradontoza o ciężkim przebiegu

W tej postaci periodontopatii zmiany mają charakter rozległy i mocno zaawansowany. Z kieszonek wydobywa się wydzielina krwisto-ropna. Ponadto dziąsła są obrzmiałe i silnie bolesne. Zęby wykazują znaczną ruchomość i to w wielu kierunkach. Szybko dochodzi do utraty podłoża kostnego. Dlatego też, oprócz leczenia zachowawczego włączamy antybiotykoterapię miejscową i ogólną. Konieczne są zabiegi chirurgiczne, w tym ekstrakcje zębów.

Postać agresywna paradontozy.

Postać agresywna paradontozy dotyka przede wszystkim ludzi młodych od nastu do 30 lat. Zagrożone są głównie siekacze i pierwsze zęby trzonowe. Dziąsła często prawidłowe, natomiast obserwujemy bardzo głębokie w formie klina ubytki kostne. Leczenie długotrwałe miejscowe i w okresach zaostrzeń ogólne.

Diagnostyka paradontozy

Rozpoznanie parodontozy zaczynamy od wywiadu i badania klinicznego. To one dają nam pierwszy obraz zmian przyzębia u naszego pacjenta. Sam pacjent zgłasza szereg dolegliwości, takich jak ból dziąseł krwawienie podczas szczotkowania i jedzenia.  W badaniu obecne są często wszystkie objawy, które wspominałem wcześniej: krwawienie, wysięk surowiczy, a potem ropny, ropnie przyzębne i przetoki dziąsłowe. Dziąsła są zaczerwienione, obrzęknięte i bolesne. Pojawia się nieprzyjemny zapach z ust. Kość wokół korzeni ulega zanikowi, a poziom dziąsła brzeżnego obniżeniu. Zęby ulegają rozchwianiu, a potem wypadają.
Zmiany dobrze widoczne są na punktowym RTG zęba  lub zdjęciu panoramicznym.

Paradontoza - leczenie domowe i specjalistyczne

W leczeniu paradontozy bardzo wiele możemy zrobić sami. Musimy bardzo dobrze oczyszczać zęby na wszystkich powierzchniach. Dlatego też polecam w tym celu szczoteczki elektryczne, a jeszcze lepiej soniczne. Usuwają one złogi nazębne według mnie znacznie lepiej niż szczoteczki tradycyjne. Ponadto używajmy nici do czyszczenia zębówszczoteczek jednopęczkowychpłynów do płukania jamy ustnej. Słowem pełna higiena jamy ustnej. Z kolei na wizycie u stomatologa kontrolujemy stan wypełnień w naszych zębach i usuwany jest regularnie pojawiający się kamień nazębny. Bardzo dokładnie starałem się opisać poszczególne elementy higienizacji w artykułach powyżej. Zapraszam do lektury i obejrzenia filmów edukacyjnych.

Jakie następstwa powoduje paradontoza?

Co do samej paradontopatii i jej leczenia to ważne jest by wiedzieć , że:

  • Jest to choroba przyzębia. Bakteryjny stan zapalny toczy się w tkankach otaczających zęba, uszkadza jego aparat więzadłowy. Powoduje powstanie patologicznej ruchomości zębów i w efekcie ich utratę.
  • Typowym obrazem jest obkurczenie , jak i obrzęki dziąseł
  • Paradontozę wywołuje, podtrzymuje i wikła istniejący w kieszonkach kamień nazębny, dlatego jak pisałem wyżej podstawowym zabiegiem leczniczym jest jego usunięcie w gabinecie stomatologicznym.
  • W przebiegu paradontopatii powstają patologiczne kieszonki dziąsłowe. Wydobywa się z nich wysięk, krew i ropa. Ponadto w momentach zaostrzenia choroby tworzą się ropnie przyzębne i przetoki dziąsłowe. Dodatkowe zabiegi lecznicze polegają na aplikacji leków w kieszonki dziąsłowe oraz podawaniu ogólnie w celu zmniejszenia objawów zapalnych. 
  • W skrajnych przypadkach przeprowadzamy zabiegi chirurgiczne przywracające prawidłowy stan i funkcje tkanek przyzębia. Usuwane są wtedy złogi nazębne, zmiany ziarninowe, wygładzane korzenie zębów, modelowane, przeszczepiane, czy przesuwane tkanki miękkie dziąsła
  • W wyniku paradontozy zęby mają nadmierną ruchomość. Ulegają wychyleniu. migracji. korony kliniczne są wydłużone. 

Dlatego też w przypadkach koniecznych ligaturujemy, szynujemy rozchwiane zęby. Dzięki temu w trakcie leczenia i po nim stwarzamy korzystne warunki do restytucji części utraconych tkanek twardych. Dawniej były to szyny metalowe, obecnie najczęściej stosowane są estetyczne szyny kompozytowo-włókniste.

  • W domu według wskazań lekarza regularnie wykonujemy zabiegi higienizacyjne.

Odpowiednia dobrana metoda szczotkowania, szczoteczki, nici do przestrzeni międzyzębowychpłukanki, dieta, leki. To wszystko ma przynieść zniesienie dolegliwości, spłycenie z czasem kieszonek dziąsłowych, zmniejszenie ruchomości zębów.

Pytania pacjentów

Co to jest paradontoza?

Starałem się dokładnie wyjaśnić co to jest paradontoza dość szeroko omawiając poszczególne formy kliniczne w rozdziałach powyżej. W skrócie można powiedzieć, że jest to choroba przyzębia prowadząca do uszkodzenia aparatu więzadłowego zęba i otaczającej go kości. Prowadzi do rozchwiania i utraty zęba. 

Jaka powinna być dieta przy paradontozie?

Jak przy innych chorobach tak i przy paradontozie dieta powinna być bogata w witaminy i mikroelementy. Pożądane są owoce i warzywa, jaja, oliwa z oliwek, rośliny strączkowe, pieczywo pełnoziarniste, szpinak i ryby które są źródłem koenzymu Q10, Ponadto produkty bogate w witaminę C, takie jak cytrusy, kiwi, papryka, brokuły, czarna porzeczka. Unikamy za to pokarmów, które zawierają duże ilości cukrów prostych, czyli ciastka, słodycze, chrupki, chipsy. Dodatkowo musimy zwrócić uwagę na konsystencję jedzenia. Powinny być wyeliminowane z naszej diety pokarmy lepkie, ciągnące, bo oblepiają dziąsła i zęby, zaburzają samooczyszczanie i stanowią jednocześnie doskonałą pożywkę dla bakterii. Ograniczamy także posiłki bardzo twarde typu orzechy, twarde warzywa, jabłka,  ponieważ ranią mechanicznie wrażliwe dziąsła. Do codziennej higieny używamy szczoteczki o miękkim włosiu. 

Jaką pastę do zębów stosować na paradontozę?

Jest sporo dobrych past na zapalenie dziąseł i przyzębia. Każdy większy producent takie pasty w swoim asortymencie posiada. Jest więc w czym wybierać. Mają one w swoim składzie zazwyczaj kilka substancji czynnych. Ponadto nowoczesne pasty na zapalenie przyzębia dzięki kompozycji składników spełniają dodatkowe funkcje: zmniejszają krwawienie dziąseł, hamują ekspansję recesji dziąsłowych, zmniejszają agregację płytki nazębnej, działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie na drobnoustroje wywołujące paradontozę. Pomagają utrzymać naturalną równowagę flory bakteryjnej w jamie ustnej. Ja osobiście poleciłbym pastę Biorepair , która zawiera wyciągi ziołowe, oraz pasty Elgydium i Curasept, zawierające jako substancję czynną chlorheksydynę. 

Serdecznie zapraszamy do naszych przychodni w Bochni i Brzesku. Udzielimy Państwu zawsze specjalistycznej  pomocy, oraz doradzimy jeśli będziecie mieli problemy zapalne czy to z dziąsłami, czy też przyzębiem.